Mặt lệch bên phải là tình trạng cấu trúc khuôn mặt mất đi sự cân đối sinh lý với phần hàm bên phải phát triển hoặc phình to hơn. Tình trạng này không chỉ làm suy giảm nghiêm trọng tính thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về bệnh lý khớp thái dương hàM. Bài viết dưới đây của Nha khoa Orion sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân cốt lõi và cung cấp phác đồ điều trị chuẩn xác nhất từ bác sĩ.
Nguyên nhân gây mặt lệch bên phải
Dưới góc độ giải phẫu học, khuôn mặt con người hiếm khi đạt được sự đối xứng hoàn hảo tuyệt đối ở cả hai bên má. Tuy nhiên, khi sự chênh lệch vượt quá mức độ sinh lý và có thể dễ dàng nhận biết bằng mắt thường, đó là một tình trạng bệnh lý. Sự biến đổi cấu trúc này thường là hệ quả của một quá trình tác động kéo dài từ môi trường hoặc do yếu tố bẩm sinh. Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân gốc rễ là bước đầu tiên mang tính quyết định để xây dựng lộ trình can thiệp hiệu quả.
Thói quen sinh hoạt và nhai một bên
Nguyên nhân phổ biến nhất gây biến đổi cấu trúc khuôn mặt ở người trưởng thành chính là thói quen chỉ nhai thức ăn ở một bên hàm. Khi bạn liên tục nhai bên phải, hệ thống cơ nhai tại khu vực này sẽ phải hoạt động với cường độ cao và phát triển phì đại. Trong khi đó, các cơ ở bên trái không được kích thích thường xuyên sẽ có xu hướng teo nhỏ lại và mất đi độ săn chắc.
Di truyền và sự phát triển xương hàm
Yếu tố di truyền đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hình cấu trúc khung xương sọ mặt của mỗi cá nhân ngay từ khi sinh ra. Nhiều trường hợp bệnh nhân có cấu trúc xương hàm bên phải phát triển quá mức hoặc xương trái bị khiếm khuyết do gen di truyền từ thế hệ trước. Sự phát triển bất đối xứng của nền xương sọ này thường bắt đầu bộc lộ rõ rệt nhất trong giai đoạn dậy thì khi cơ thể tăng trưởng mạnh.
Bệnh lý thần kinh và chấn thương cơ học
Sự mất cân xứng khuôn mặt có thể khởi phát đột ngột sau các chấn thương ngoại khoa do tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh làm gãy xương hàm. Ngoài ra, các hội chứng liên quan đến hệ thần kinh sọ não như liệt dây thần kinh số bảy cũng khiến các cơ mặt một bên bị chảy xệ mất kiểm soát. Khi bị liệt cơ mặt, bệnh nhân sẽ mất khả năng biểu lộ cảm xúc và toàn bộ khối cơ bên bệnh sẽ bị kéo lệch hẳn sang bên lành.


Các dấu hiệu lâm sàng nhận biết mặt lệch bên phải
Việc phát hiện sớm các dấu hiệu lệch mặt sẽ giúp người bệnh tiếp cận kịp thời với các phương pháp nắn chỉnh nha khoa hoặc phẫu thuật thẩm mỹ. Người bệnh có thể tự quan sát sự thay đổi cấu trúc khuôn mặt của mình thông qua gương hoặc ảnh chụp chính diện dưới điều kiện ánh sáng tốt. Dưới đây là ba nhóm triệu chứng lâm sàng đặc trưng nhất giúp bạn dễ dàng nhận diện tình trạng bất thường này ngay tại nhà.
Sự mất cân xứng của hệ thống xương hàm
Dấu hiệu trực quan và dễ nhận thấy nhất là vùng xương hàm dưới bên phải có xu hướng bành rộng, hạ thấp hoặc nhô ra trước nhiều hơn bên trái. Đường viền khuôn mặt không còn giữ được hình dáng V-line hay O-line tự nhiên mà bị bóp méo, tạo cảm giác một bên to một bên nhỏ rõ rệt. Khi quan sát trục giữa khuôn mặt từ trán xuống cằm, bạn sẽ thấy đường thẳng này bị uốn cong hoặc gấp khúc tại vị trí chóp cằm. Sự sai lệch hệ thống xương hàm này làm phá vỡ hoàn toàn tỷ lệ thẩm mỹ của toàn bộ khuôn mặt tổng thể người bệnh.
Sự chênh lệch kích thước cơ nhai hai bên
Ở những bệnh nhân có thói quen nhai lệch bên, sự phì đại của khối cơ cắn bên phải có thể cảm nhận rõ ràng thông qua việc sờ nắn bằng tay. Khi bạn thực hiện động tác nghiến chặt hai hàm răng lại với nhau, khối cơ bên phải sẽ gồ lên nổi bật và cứng chắc hơn hẳn so với bên trái. Sự căng phồng quá mức của các bó cơ này tạo ra một mảng sưng phình lớn ngay dưới da, làm cho nửa mặt bên phải trông mập mạp hơn.
Biểu hiện bất thường ở hệ thống khớp cắn
Sự lệch lạc của khung xương và hệ thống cơ nhai luôn kéo theo những biến đổi sinh lý vô cùng tiêu cực đối với hệ thống khớp thái dương hàm. Rất nhiều bệnh nhân mặt lệch thường xuyên gặp phải tình trạng khớp cắn chéo, khi hàm trên và hàm dưới không thể lồng múi khít sát vào nhau. Tình trạng này gây ra những cơn đau mỏi cơ hàm dai dẳng, đi kèm với những tiếng kêu lục cục khó chịu mỗi khi bệnh nhân nhai thức ăn. Nếu không được can thiệp kịp thời, hệ thống khớp cắn sai lệch này sẽ dẫn đến mòn men răng trầm trọng và phá hủy cấu trúc nha chu.
Xem ngay: Cách cải thiện tình trạng mặt lệch bên phải tại nhà
Phác đồ điều trị cho tình trạng mặt lệch
Việc lựa chọn phương pháp điều trị khắc phục tình trạng mặt lệch phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gốc rễ và mức độ nghiêm trọng của từng ca lâm sàng. Các bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt sẽ tiến hành chụp phim X-quang và phân tích cấu trúc xương sọ để đưa ra một lộ trình can thiệp an toàn nhất. Dưới đây là những phương pháp điều trị chuẩn y khoa đang được áp dụng phổ biến và mang lại hiệu quả cao nhất hiện nay.
Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và vật lý trị liệu
Đối với những trường hợp mặt lệch nhẹ do sự phát triển phì đại của hệ thống cơ nhai, biện pháp bảo tồn không xâm lấn luôn được bác sĩ ưu tiên. Bệnh nhân bắt buộc phải chủ động thay đổi thói quen ăn uống, tập trung phân bổ lực nhai đều sang cả hai bên hàm để khối cơ trái được kích thích. Các chuyên gia vật lý trị liệu có thể hướng dẫn người bệnh thực hiện một số bài tập massage cơ mặt chuyên sâu để giải phóng sự căng cứng bên phải. Phương pháp này đòi hỏi sự kiên trì tuyệt đối từ người bệnh trong một thời gian dài để các bó cơ dần trở lại kích thước cân bằng.
Can thiệp chỉnh nha niềng răng chuyên sâu
Trong những trường hợp khuôn mặt mất cân đối do xô lệch răng và sai khớp cắn, chỉnh nha là giải pháp y khoa mang tính bắt buộc. Bác sĩ sẽ sử dụng khí cụ chuyên dụng như mắc cài để tạo lực cơ học nắn chỉnh hệ thống xương hàm xoay lại về đúng trục đối xứng. Để quy trình dịch chuyển răng diễn ra an toàn và không gây ra các biến chứng viêm nhiễm, bệnh nhân cần đặc biệt lưu ý các nguyên tắc vệ sinh khắt khe sau đây:

  • Thực hiện chải răng bằng bàn chải lông mềm hai lần mỗi ngày kết hợp với máy tăm nước chuyên dụng để loại bỏ triệt để mảng bám thức ăn dính trên mắc cài.
  • Tuyệt đối không tiêu thụ các loại thực phẩm quá cứng, quá dai hoặc có tính dính cao để tránh làm bung sút hệ thống khí cụ đang được gắn chặt trên bề mặt răng.
  • Duy trì lịch tái khám định kỳ theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra lực kéo cơ học và vệ sinh hệ thống nha chu vô khuẩn.

Phẫu thuật tạo hình xương hàm mặt
Khi cấu trúc xương hàm bên phải phát triển quá mức do yếu tố bẩm sinh di truyền, các biện pháp bảo tồn hoặc niềng răng cơ học sẽ hoàn toàn vô tác dụng. Trong trường hợp này, phẫu thuật gọt hàm hoặc cắt đẩy xương hàm là giải pháp ngoại khoa duy nhất để giải quyết triệt để sự mất cân xứng gốc rễ. Bác sĩ phẫu thuật hàm mặt sẽ tiến hành bóc tách niêm mạc, cắt gọt bớt phần xương phì đại và định vị lại hệ thống khớp cắn bằng các nẹp vít Titanium.

Mặt lệch bên phải là một khiếm khuyết hình thể khá phổ biến, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh lý và sự tự tin trong giao tiếp hàng ngày. Bạn tuyệt đối không nên tự ý áp dụng các mẹo nắn chỉnh dân gian tại nhà để tránh gây tổn thương hệ thống dây thần kinh sọ não nhạy cảm. Hãy chủ động tìm đến các cơ sở uy tín như nha khoa Orion để được bác sĩ chuyên khoa chụp phim kiểm tra và lên phác đồ điều trị khôi phục nụ cười cân đối.

Bài viết khác cùng Box :